Sunumlar Materyaller
5.1. Giriş Dünya yüzeyinin yaklaşık %71’i sularla kaplıdır ve bu su kütlelerinin büyük çoğunluğunu okyanuslar ile denizler oluşturur. Bu sular, gezegenin su döngüsü, iklim düzenlemesi, oksijen üretimi ve biyoçeşitlilik açısından hayati öneme sahiptir. Okyanuslar ve denizler, toplam su hacminin %96,5’ini barındırır ve yeryüzündeki suyun büyük kısmı tuzludur. Okyanus ve Deniz Arasındaki Temel Farklar (Karşılaştırma Tablosu): … Devamını oku
4.3.2. İnsan Tasarımı: Yapay Göller ve Barajlar Doğal süreçlerin yanı sıra, insanlar da akarsu sistemlerine müdahale ederek göller oluşturur. Yapay göller ya da baraj gölleri; enerji üretimi, sulama, içme suyu temini ve taşkın kontrolü gibi amaçlarla akarsu vadilerinin önlerine insanlar tarafından setler inşa edilmesiyle oluşturulan su kütleleridir. Anadolu’da Roma ve Osmanlı dönemlerinden kalma bentler bulunsa … Devamını oku
4.3.1. Doğal Göller Doğal göller, yerkabuğunun milyonlarca yıllık hareketleri, ateş püsküren volkanlar, eriyen kayalar ve iklimin şekillendirici gücüyle ortaya çıkan eşsiz jeomorfolojik yapılardır. Her bir doğal göl, oluşumuna zemin hazırlayan jeolojik sürecin—tektonik bir çöküntü, volkanik bir patlama veya karstik bir erime—doğrudan bir ürünü olup, bu süreçlerin morfolojik izlerini taşır. Tektonik Göller: Yerkabuğunun Eserleri Tektonik göller, … Devamını oku
4.1. Giriş:Göl Nedir ve Neden Önemlidir? Göller, karalar üzerindeki durgun su kütleleri olmanın ötesinde, yeryüzünün milyonlarca yıllık jeolojik ve iklimsel geçmişini barındıran sessiz arşivlerdir. Her bir göl, içinde bulunduğu coğrafyanın tektonik hareketlerinden volkanik patlamalarına, iklimsel değişimlerinden insan müdahalelerine kadar uzanan karmaşık bir hikaye anlatır. Hidrografik bir bakış açısıyla bir gölü tanımlamak, onu basit bir su … Devamını oku
6. Dünya Üzerindeki Buzulların Dağılışı 6.1. Grönland ve Antarktik İnlandsisleri Yeryüzündeki buzulların % 90’ını oluşturmaktadır. 6.2.Diğer Glasiyasyon Sahaları 6.2.1.Arktik Adalardaki Buzullar -İzlanda (Adanın 1/5’i buzullarla kaplı. En büyük buzulu Vatnajökul örtü buzulu oluşturmaktadır). -Jan Mayen Adası (İzlanda kuzeydoğusunda bir volkan konisi olan ada üzerinde görülür ve buzullar deniz seviyesine kadar sarkar) -Spitzberg takım adaları (Daha … Devamını oku
5. Birikim Şekilleri (Depolama) Buzullar, aşındırma süreçlerinde kopardıkları materyalleri (kaya parçaları, çakıl, kum, kil) taşır ve erime bölgelerinde biriktirir. Bu birikintilere genel olarak “moren” (till) denir. Birikim şekilleri, buzulun erime (ablasyon) hızı, su akışı ve topoğrafya gibi faktörlere bağlı olarak oluşur. Buzullar, aşındırma kadar birikim yoluyla da yeryüzünü şekillendirir; bu şekiller, geçmiş buzul dönemlerinin (Pleistosen) … Devamını oku
4. Aşınım Şekilleri (Erozyon) Buzullar, yeryüzünü şekillendiren güçlü ajanlardır ve aşındırma süreçleri yoluyla zemin üzerinde kalıcı izler bırakırlar. Buzul aşındırması temel olarak iki yöntemle gerçekleşir: Bu aşındırma süreçleri, küçük ölçekli mikro şekillerden büyük ölçekli makro şekillere kadar çeşitli jeomorfolojik formlar yaratır. Aşağıda bu şekiller detaylı olarak ele alınmıştır. 4.1.Küçük Şekiller (Mikro Aşınım Şekilleri) Buzulun hareket … Devamını oku
1. Giriş ve Temel Kavramlar Glasyal jeomorfoloji, buzullar (glasiyeler) tarafından oluşturulan yeryüzü şekillerini inceler. Bu şekiller, günümüzdeki aktif (aktüel) buzulların eseri olabileceği gibi, geçmiş iklim dönemlerine (özellikle Pleistosen Buzul Çağı’na) ait fosil izler de olabilir. Yüksek enlemlerde (60° enlemlerden sonra) ve orta enlemlerde belirli yükseltilerde görülür. Ülkemizde hem güncel buzullar hem de Pleistosen izleri yaygındır. … Devamını oku
5.2.Birikim Şekilleri Kurak ve yarıkurak bölgelerde birikim şekilleri, rüzgarın deflasyon ve taşıma süreçlerinin sonucu olarak ince taneli malzemelerin (kum, mil, toz) yeniden konumlandırılmasıyla oluşur; bu formasyonlar, aşınım şekillerinin aksine, malzemenin yığılmasıyla manzaraya hacim katar ve çöllerin dinamik yapısını belirler. Birikim genellikle hakim rüzgar yönünde gerçekleşir, bitki örtüsü veya topoğrafik engellerin etkisiyle şekillenir; kum birikimleri (kumullar … Devamını oku
5. Topoğrafik Şekiller Kurak ve yarıkurak bölgelerde topoğrafik şekiller, rüzgarın aşındırma (deflasyon ve korrazyon) etkileriyle birlikte fiziksel/kimyasal çözülme ve nadir sel olaylarının katkısıyla oluşur. Bu şekiller genellikle aşınım ve birikim olmak üzere ikiye ayrılır; aşınım şekilleri, kurak manzaraların en karakteristik unsurlarını temsil eder. 5.1.Aşınım Şekilleri Bu aşınım şekilleri, kurak ortamların sınırlı su varlığı ve baskın … Devamını oku