Jeomorfoloji-2
Dünya’da ve Türkiye’de Buzullar (Ders Notu)
6. Dünya Üzerindeki Buzulların Dağılışı 6.1. Grönland ve Antarktik İnlandsisleri Yeryüzündeki buzulların % 90’ını oluşturmaktadır. 6.2.Diğer Glasiyasyon Sahaları 6.2.1.Arktik Adalardaki Buzullar -İzlanda (Adanın 1/5’i buzullarla kaplı. En büyük buzulu Vatnajökul örtü buzulu oluşturmaktadır). -Jan Mayen Adası (İzlanda kuzeydoğusunda bir volkan konisi olan ada üzerinde görülür ve buzullar deniz seviyesine kadar sarkar) -Spitzberg takım adaları (Daha … Devamını oku
Buzul Birikim Şekilleri (Ders Notu)
5. Birikim Şekilleri (Depolama) Buzullar, aşındırma süreçlerinde kopardıkları materyalleri (kaya parçaları, çakıl, kum, kil) taşır ve erime bölgelerinde biriktirir. Bu birikintilere genel olarak “moren” (till) denir. Birikim şekilleri, buzulun erime (ablasyon) hızı, su akışı ve topoğrafya gibi faktörlere bağlı olarak oluşur. Buzullar, aşındırma kadar birikim yoluyla da yeryüzünü şekillendirir; bu şekiller, geçmiş buzul dönemlerinin (Pleistosen) … Devamını oku
Buzul Aşınım Şekilleri (Ders Notu)
4. Aşınım Şekilleri (Erozyon) Buzullar, yeryüzünü şekillendiren güçlü ajanlardır ve aşındırma süreçleri yoluyla zemin üzerinde kalıcı izler bırakırlar. Buzul aşındırması temel olarak iki yöntemle gerçekleşir: Bu aşındırma süreçleri, küçük ölçekli mikro şekillerden büyük ölçekli makro şekillere kadar çeşitli jeomorfolojik formlar yaratır. Aşağıda bu şekiller detaylı olarak ele alınmıştır. 4.1.Küçük Şekiller (Mikro Aşınım Şekilleri) Buzulun hareket … Devamını oku
Glasyal Jeomorfoloji-Giriş ve Temel Kavramlar (Ders Notu)
1. Giriş ve Temel Kavramlar Glasyal jeomorfoloji, buzullar (glasiyeler) tarafından oluşturulan yeryüzü şekillerini inceler. Bu şekiller, günümüzdeki aktif (aktüel) buzulların eseri olabileceği gibi, geçmiş iklim dönemlerine (özellikle Pleistosen Buzul Çağı’na) ait fosil izler de olabilir. Yüksek enlemlerde (60° enlemlerden sonra) ve orta enlemlerde belirli yükseltilerde görülür. Ülkemizde hem güncel buzullar hem de Pleistosen izleri yaygındır. … Devamını oku
Kurak ve Yarıkurak Bölgeler Jeomorfolojisi-Birikim Şekilleri (Ders Notu)
5.2.Birikim Şekilleri Kurak ve yarıkurak bölgelerde birikim şekilleri, rüzgarın deflasyon ve taşıma süreçlerinin sonucu olarak ince taneli malzemelerin (kum, mil, toz) yeniden konumlandırılmasıyla oluşur; bu formasyonlar, aşınım şekillerinin aksine, malzemenin yığılmasıyla manzaraya hacim katar ve çöllerin dinamik yapısını belirler. Birikim genellikle hakim rüzgar yönünde gerçekleşir, bitki örtüsü veya topoğrafik engellerin etkisiyle şekillenir; kum birikimleri (kumullar … Devamını oku
Kurak ve Yarıkurak Bölgeler Jeomorfolojisi -Aşınım Şekilleri (Ders Notu)
5. Topoğrafik Şekiller Kurak ve yarıkurak bölgelerde topoğrafik şekiller, rüzgarın aşındırma (deflasyon ve korrazyon) etkileriyle birlikte fiziksel/kimyasal çözülme ve nadir sel olaylarının katkısıyla oluşur. Bu şekiller genellikle aşınım ve birikim olmak üzere ikiye ayrılır; aşınım şekilleri, kurak manzaraların en karakteristik unsurlarını temsil eder. 5.1.Aşınım Şekilleri Bu aşınım şekilleri, kurak ortamların sınırlı su varlığı ve baskın … Devamını oku
Kurak ve Yarıkurak Bölgeler Jeomorfolojisi -Giriş (Ders Notu)
1. Genel Özellikler ve Alan Dağılımı Kurak ve yarıkurak bölgeler, Dünya karalarının önemli bir kısmını kaplar. Geçmiş jeolojik dönemlerde değişiklikler göstermiş olsa da, günümüzde karalar üzerinde yaklaşık 48 milyon km²’lik bir alan kurak ve yarıkurak sahalardan oluşur (De Martonne’ye göre). Bu alanların içinde tam areik bölgeler (gerçek çöller) dünya karalarının yaklaşık %17’sini kapsar. Dünyadaki başlıca … Devamını oku